زمان تقریبی مطالعه: 7 دقیقه
 

عثمان بن علی (علیهماالسلام)





عثمان بن علی (علیه‌السلام) از فرزندان امام علی (علیه‌السلام) است که در کربلا به شهادت رسیده است.


۱ - مادر عثمان



ابوعمر
[۲] سپهر کاشانی، محمدتقی، ناسخ التواریخ، ج۲، ص۲۳۸ .
، عثمان فرزند حضرت علی (علیه‌السلام) و مادرش ام البنین دختر حزام است.

۲ - علت نامگذاری



وی دو سال پس از برادرش عبدالله دیده به جهان گشود و هنگام تولدش، امیرالمومنین علی (علیه‌السلام) فرمود: به یاد برادرم، «عثمان بن مظعون» او را «عثمان» نامیدم.

۳ - طول عمر



وی چهار سال با پدر و چهارده سال با برادرش امام حسن (علیه‌السلام) و سی و سه سال با برادرش امام حسین (علیه‌السلام) زندگی کرد و مدت عمر او نیز سی و سه سال بود. برخی مدت عمرش را ۲۱ سال نوشته‌اند.

۴ - رد امان‌نامه شمر



عثمان و برادرانش (عباس و عبدالله و جعفر) با وجود این که شمر به آنها امان داد نپذیرفتند و برادر خویش امام حسین (علیه‌السلام) را تنها نگذاردند.
[۲۱] سپهر کاشانی، محمدتقی، ناسخ التواریخ، ج۲، ص۲۳۸.


۵ - نبرد عثمان در عاشورا



روز عاشورا وقتی حضرت عباس (علیه‌السلام) کشته‌های فراوان خاندانش را مشاهده کرد به برادران مادری خود که از فرزندان حضرت علی (علیه‌السلام) بودند فرمود: پدر و مادرم به فدای شما باد! پیش بروید تا شما را بنگرم که آنها با اقدامی شجاعانه به لشکر عمر سعد حمله کردند و سینه خویش را آماج تیر و نیزه و شمشیر قرار دادند. برخی آورده‌اند: پس از عبدالله برادرش عثمان به میدان رفت. ولی اکثر مورخان آورده‌ا‌ند: وی پس از برادرش عمر بن علی (علیه‌السلام) رهسپار میدان شد .

۶ - رجزخوانی عثمان



عثمان بن علی نیز به میدان مبارزه رفت و چنین رجز می‌خواند:
إِنّی انَا عُثْمانُ ذُو المَفاخِرِ • شَیخی عَلِی ذُو الْفَعالِ الظّاهِرِ
وَإِبْنُ عَّمِ النَّبِی الطّاهِرِ • أَخُو حُسَینٌ خَیرَةُ الأَخائِرِ
وَ سَیدُ الکبّارِ وَ الأَصاغِرِ • بَعْدَ الَّرسوُلِ وَ الْوَصِی النّاصِرِ
من عثمان صاحب افتخاراتم، آقایم علی (علیه‌السلام) است که کارهای نیکش آشکار و عموزاده پیامبر پاک است، برادرم حسین (علیه‌السلام) از بهترین نیکان و پس از پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلّم) و علی (علیه‌السلام)، سرور هر کوچک و بزرگ است.
(این رجز عثمان بن علی، به روشنی بیانگر اعتقاد شیعی او به امامت علی (علیه‌السّلام) است.)
(این بیت در کتاب الفتوح چنین آمده است: و ابن عم للنبی الطاهر اخو حسین خیرة الاخائر. اما به نظر می‌رسد. صحیح، همان است که ما در بالا ذکر کردیم: زیرا ادامه رجز، وصف بیشتر علی (علیه‌السّلام) است، نه وصف خود عثمان.)

۷ - شهادت عثمان



درباره شهادت وی آورده‌اند: خَولی بن یزید اصْبُحی تیری به پهلوی عثمان بن علی (علیه‌السّلام) زد از اسب به زمین افتاد، آنگاه فردی از ابان بن حازم (دارم) وی را به شهادت رساند.

۸ - زیارت‌نامه عثمان



در زیارت ناحیه بر وی چنین درود فرستاده شده است: «السَّلامُ عَلی‌ عُثْمانَ بْنِ أَمِیرِ الْمُؤمِنینَ سُمِّی عُثْمانَ بْنَ مَظْعُونٍ، لَعَنَ الله رامِیهُ بِالسَّهْمِ خوْلی بن یزِیدِ الأَصْبَحِّی الأَیادِی -الأَبانِی‌- الدّارِمِی» درود بر عثمان بن علی (علیه‌السّلام) که هم نام عثمان بن مظعون بود، خدا تیر زننده به وی خولی بن یزید اصبحی ابانی دارمی را لعنت کند.

۹ - پانویس


 
۱. ↑ طبری، محمد بن جریر، تاریخ طبری، ج۵، ص۴۴۹.    
۲. ↑ سپهر کاشانی، محمدتقی، ناسخ التواریخ، ج۲، ص۲۳۸ .
۳. ↑ کوفی، ابن اعثم، الفتوح، ج۵، ص۱۱۳.    
۴. ↑ حسینی جلالی، محمدرضا، تسمیة من قتل، ج۱، ص.    
۵. ↑ زبیری، مصعب بن عبدالله، نسب قریش، ج۱، ص۴۳.    
۶. ↑ ابوالفرج اصفهانی، علی بن حسین، مقاتل الطالبیین، ج۱، ص۸۹.    
۷. ↑ خوارزمی، موفق بن احمد، مقتل الحسین علیه‌السلام، ج۲، ص۳۳.    
۸. ↑ حسنی، احمد بن علی، عمدة الطالب فی أنساب آل ابی طالب، ج۱، ص۳۵۶.    
۹. ↑ طبری، محمد بن جبریر، تاریخ طبری، ج۵، ص۴۱۵.    
۱۰. ↑ طبری، محمد بن جریر، تاریخ طبری، ج۵، ص۱۵۳.    
۱۱. ↑ کوفی، ابن اعثم، الفتوح، ج۵، ص۱۱۳.    
۱۲. ↑ حسینی جلالی، محمدرضا، تسمیة من قتل، ج۱، ص۲۴.    
۱۳. ↑ زبیری، مصعب بن عبدالله، نسب قریش، ج۱، ص۴۳.    
۱۴. ↑ ابوالفرج اصفهانی، علی بن حسین، مقاتل الطالبیین، ج۱، ص۸۹.    
۱۵. ↑ خوارزمی، موفق بن احمد، مقتل الحسین علیه‌السلام، ج۲، ص۳۳.    
۱۶. ↑ حسنی، احمد بن علی، عمدة الطالب فی أنساب آل ابی طالب، ج۱، ص۳۵۶.    
۱۷. ↑ سماوی، محمد بن طاهر، ابصار العین، ج۱، ص۶۸.    
۱۸. ↑ جمعی از نویسندگان، ذخیرة الدارین، ج۱، ص۲۷۵.‌    
۱۹. ↑ طبری، محمد بن جریر، تاریخ طبری، ج۵، ص۴۱۵.    
۲۰. ↑ ابوالفرج اصفهانی، علی بن حسین، مقاتل الطالبیین، ج۱، ص۸۹.    
۲۱. ↑ سپهر کاشانی، محمدتقی، ناسخ التواریخ، ج۲، ص۲۳۸.
۲۲. ↑ مفید، محمد بن محمد، الارشاد، ج۲، ص۱۰۹.    
۲۳. ↑ حلی، ابن نما، مثیرالحزان، ج۱، ص۵۰.    
۲۴. ↑ طبری، محمد بن جریر، تاریخ طبری، ج۴، ص۴۴۹.    
۲۵. ↑ بلاذری، احمد بن یحیی، نساب الاشراف، ج۲، ص۱۹۲.    
۲۶. ↑ حسنی، احمد بن علی، عمدة الطالب فی أنساب آل ابی طالب، ج۱، ص۳۵۷.    
۲۷. ↑ مفید، محمد بن محمد، الارشاد، ج۲، ص۱۰۹.    
۲۸. ↑ سماوی، محمد بن طاهر، ابصار العین، ج۱، ص۶۸.    
۲۹. ↑ جمعی از نویسندگان، ذخیرة الدارین، ج۱، ص۲۷۵.‌    
۳۰. ↑ ابن شهر آشوب، محمد بن علی، مناقب آل ابی طالب، ج۳، ص۲۵۵.    
۳۱. ↑ سماوی، محمد بن طاهر، ابصار العین، ج۱، ص۶۸.    
۳۲. ↑ جمعی از نویسندگان، ذخیرة الدارین، ج۱، ص۲۷۵.‌    
۳۳. ↑ ابن شهر آشوب، محمد بن علی، مناقب آل ابی طالب، ج۳، ص۵۵.    
۳۴. ↑ ابن اعثم، احمد، الفتوح، ج۵، ص۱۱۳.    
۳۵. ↑ خوارزمی، موفق بن احمد، مقتل الحسین، ج۲، ص۳۳.    
۳۶. ↑ ابن شهر آشوب، محمد بن علی، مناقب آل ابی طالب، ج۳، ص۲۵۵.    
۳۷. ↑ مفید، محمد بن محمد، الارشاد، ج۲، ص۱۰۹.    
۳۸. ↑ ابن طاووس، علی بن موسی، الاقبال بالاعمال الحسنه، ج۳، ص۷۵.    
۳۹. ↑ مجلسی، محمدباقر، بحارالانوار، ج۴۵، ص۶۷.    


۱۰ - منبع



پژوهشی پیرامون شهدای کربلا، جمعی از نویسندگان، ج۱، ص۲۵۶- ۲۵۸.    
پیشوایی، مهدی، مقتل جامع سیدالشهداء، ج۱، ص۸۳۵.







آخرین نظرات
کلیه حقوق این تارنما متعلق به فرا دانشنامه ویکی بین است.